Jules Gabriel Verne, francuski pisarz urodzony 8 lutego 1828 roku, jest postacią, która na stałe wpisała się w kanon literatury światowej jako jeden z prekursorów gatunku science fiction. Na dzień dzisiejszy pisarz miałby 196 lat. Znany przede wszystkim z monumentalnej serii „Voyages extraordinaires”, która przeniosła czytelników w fascynujące podróże, Verne poślubił Honorine Anne Hébée du Fraysne de Viane, z którą miał syna Michela Verne’a, a także wychowywał jej dwie córki z poprzedniego małżeństwa. Jego twórczość, od lat 70. XIX wieku, cieszy się nieustającą popularnością, co potwierdza fakt, że od 1979 roku pozostaje drugim najczęściej tłumaczonym autorem na świecie.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 196 lat (stan na rok 2024)
- Żona/Mąż: Honorine Anne Hébée du Fraysne de Viane
- Dzieci: Michel Verne
- Zawód: Pisarz, dramaturg, poeta
- Główne osiągnięcie: Prekursor gatunku science fiction, autor serii „Niezwykłe podróże”
Podstawowe informacje o Jules’u Verne
Dane biograficzne
Jules Gabriel Verne urodził się 8 lutego 1828 roku w Nantes, w Królestwie Francji. Jego narodziny miały miejsce w domu babci macierzyńskiej, przy Rue Olivier-de-Clisson 4, na wyspie Île Feydeau – sztucznej wyspie położonej na rzece Loarze. Pisarz zmarł 24 marca 1905 roku w wieku 77 lat w Amiens, w regionie Pikardia. Jego ciało spoczęło na cmentarzu Cimetière de La Madeleine w tym samym mieście, gdzie do dziś znajduje się jego miejsce pochówku. Rok 2005 został ogłoszony we Francji „Rokiem Jules’a Verne’a”, upamiętniając setną rocznicę śmierci tego wybitnego twórcy.
Pozycja w rankingach i uznanie
Jules Verne zajmuje wyjątkowe miejsce w światowej literaturze. Od 1979 roku niezmiennie plasuje się na drugim miejscu wśród najczęściej tłumaczonych autorów na świecie, ustępując jedynie Agacie Christie, a wyprzedzając tym samym takich gigantów jak William Shakespeare. W kręgach literackich, obok H.G. Wellsa i Hugo Gernsbacka, Verne jest często określany prestiżowym, choć nieformalnym, mianem „ojca fantastyki naukowej” (science fiction) ze względu na pionierski charakter jego twórczości, która wyprzedzała epokę.
Rodzina i życie prywatne Jules’a Verne’a
Pochodzenie i wpływ rodziny
Ojciec Julesa Verne’a, Pierre Verne, był prawnikiem (avoué) pochodzącym z Provins. Ta profesja ojca miała znaczący wpływ na wczesne plany zawodowe młodego Julesa, który widziany był przez rodziciela jako jego następca w kancelarii. Matka pisarza, Sophie Allotte de La Fuÿe, wywodziła się z rodziny nawigatorów i armatorów z Nantes, posiadającej dalekie szkockie korzenie. Ta morska tradycja rodzinna mogła zaszczepić w młodym Verne’u fascynację morzem i podróżami.
Rodzeństwo Julesa Verne’a
- Paul Verne (urodzony w 1829 roku)
- Anne „Anna” Verne (urodzona w 1836 roku)
- Mathilde Verne (urodzona w 1839 roku)
- Marie Verne (urodzona w 1842 roku)
Jules był najstarszym z pięciorga rodzeństwa. Ta liczna rodzina stanowiła tło dla jego wczesnych lat.
Małżeństwo i dzieci
10 stycznia 1857 roku Jules Verne poślubił Honorine Anne Hébée du Fraysne de Viane. Z tego małżeństwa narodził się jeden biologiczny syn pary – Michel Verne, który również zajął się pisarstwem. Ponadto, Verne przyjął pod swój dach i wychowywał dwie pasierbice Honorine z jej poprzedniego małżeństwa: Valentine i Suzanne Morel.
Nieszczęśliwe miłości
W młodości Jules Verne doświadczył głębokiego zawodu miłosnego związanego z kuzynką Caroline. W 1847 roku wyszła ona za mąż za 40-letniego Émile’a Dezaunaya. Według biografów, to wydarzenie trwale wpłynęło na melancholijny ton jego wczesnej twórczości literackiej. Kolejnym bolesnym doświadczeniem była relacja z Rose Herminie Arnaud Grossetière. Rodzice dziewczyny nie zgodzili się na ślub z młodym, niepewnym finansowo studentem i wydali ją za bogatego właściciela ziemskiego w 1848 roku, co stanowiło kolejne gorzkie rozczarowanie dla pisarza.
Kariera literacka Jules’a Verne’a
Współpraca z wydawcą i seria „Voyages extraordinaires”
Przełomowym momentem w karierze Julesa Verne’a była jego współpraca z wydawcą Pierre-Julesem Hetzelem. Owocem tej synergii stała się monumentalna seria „Voyages extraordinaires” (Niezwykłe podróże), która przyniosła autorowi międzynarodową sławę i obejmowała takie bestsellery jak „Podróż do wnętrza Ziemi” (1864) oraz „Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi” (1870). Książki Verne’a ilustrowali wybitni artyści, m.in. Jules Férat i George Roux, co dodawało ich treściom wizualnego splendoru.
W ramach tej serii powstały dzieła, które do dziś kształtują wyobraźnię czytelników, między innymi „W 80 dni dookoła świata” (1872), „Dzieci kapitana Granta” (1865-1868), „Tajemnicza wyspa” (1874), „Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi” (1870), w której pojawia się postać kapitana Nemo, czy „Podróż do wnętrza Ziemi” (1864). Cykl ten obejmował również takie tytuły jak „Pięć tygodni w balonie” (Five Weeks in a Balloon, 1863), „Kapitan Hatteras” (Captain Hatteras, 1870) czy „Przygody trzech rosjan i trzech Anglików” (Aventures de trois Russes et de trois Anglais, 1872). Dzieła te, w tym „Aventure de la Mission Barsac” (1919), były tworzone w różnych okresach życia pisarza, odzwierciedlając jego nieustającą pasję do eksploracji i nauki.
Warto wiedzieć: Wiele z dzieł Julesa Verne’a, w tym „Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi” oraz „W 80 dni dookoła świata”, zostało wielokrotnie adaptowano na potrzeby teatru, co świadczy o ich żywotności i uniwersalności.
Początki kariery i debiut teatralny
Karierę literacką Jules Verne rozpoczynał od pisania sztuk teatralnych, pozostając pod silnym wpływem twórczości Victora Hugo. Jego debiutem scenicznym była komedia „Les Pailles rompues” (1850), której wystawienie pomógł mu Alexandre Dumas fils. W tym okresie Verne wykazywał zainteresowanie różnymi formami literackimi, tworząc nie tylko sztuki teatralne, ale także wiersze.
Praca w „Musée des familles” i Théâtre Lyrique
W 1851 roku Verne nawiązał współpracę z magazynem „Musée des familles”. Tam publikował artykuły o charakterze edukacyjnym, poświęcone geografii i historii, umiejętnie łącząc rzetelne fakty naukowe z angażującą fikcją literacką. Przez pewien czas pisarz pracował również jako sekretarz w Théâtre Lyrique w Paryżu. Praca ta umożliwiała mu dalsze rozwijanie talentu pisarskiego, pozwalając na tworzenie i wystawianie oper komicznych we współpracy z kompozytorem Aristide Hignardem.
Ewolucja postrzegania twórczości
Choć w krajach anglosaskich przez lata twórczość Verne’a była postrzegana głównie jako literatura dla dzieci, co wynikało z często słabych i ocenzurowanych tłumaczeń, od lat 80. XX wieku jego reputacja jako poważnego pisarza awangardowego znacząco wzrosła. Coraz powszechniej doceniano głębię jego wizji naukowej i literackiej.
Nagrody i osiągnięcia Jules’a Verne’a
Order Legii Honorowej
W 1892 roku Jules Verne został uhonorowany Orderem Legii Honorowej w stopniu Oficera. Było to oficjalne uznanie jego ogromnych zasług dla kultury francuskiej i literatury światowej, podkreślające znaczenie jego wkładu w rozwój literatury i popularyzację wiedzy naukowej.
Sukces komercyjny „W 80 dni dookoła świata”
Powieść „W 80 dni dookoła świata” (1872) okazała się jednym z największych sukcesów komercyjnych XIX wieku. Jej niezwykła popularność przełożyła się na liczne adaptacje teatralne i operowe jeszcze za życia autora, co świadczy o uniwersalnym oddziaływaniu tej historii na wyobraźnię odbiorców epoki.
Zdrowie Jules’a Verne’a
Przewlekłe dolegliwości
Przez większość swojego życia Jules Verne zmagał się z bolesnymi skurczami żołądka, które prawdopodobnie były objawem zapalenia jelita grubego. Pisarz uważał tę przypadłość za dziedziczną, odziedziczoną po stronie rodziny swojej matki. Dolegliwości te niewątpliwie wpływały na jego codzienne funkcjonowanie.
Ataki paraliżu twarzy
W 1851 roku Verne doznał pierwszego z czterech ataków paraliżu twarzy. Współczesne badania medyczne sugerują, że przyczyną problemu mogło być zapalenie ucha środkowego, jednak sam autor w tamtym czasie nie znał źródła swoich dolegliwości. Te epizody zdrowotne stanowiły kolejne wyzwanie w jego życiu.
Ciekawostki z życia Jules’a Verne’a
Legenda o ucieczce na statek
Istnieje legenda, stworzona przez siostrzenicę Verne’a, według której jako 11-letni chłopiec Jules miał próbować uciec z domu. Pragnął zostać chłopcem okrętowym na statku „Coralie”, aby zdobyć koralowy naszyjnik dla swojej kuzynki. Ojciec miał jednak złapać go w ostatniej chwili w Paimbœuf, udaremniając jego morską wyprawę.
Świadek rewolucji 1848 roku
Podczas studiów w Paryżu Jules Verne był naocznym świadkiem rewolucji 1848 roku i powstania Drugiej Republiki. W listach do rodziny opisywał zbombardowane miasto i barykady wznoszone na ulicach, co stanowiło mocne przeżycie polityczne i społeczne w jego młodym życiu.
Niechęć do służby wojskowej
Verne był zdeklarowanym przeciwnikiem służby wojskowej. Kiedy w 1851 roku uniknął poboru dzięki losowaniu, napisał do ojca, że życie żołnierza wymaga porzucenia wszelkiej godności. Ta postawa odzwierciedlała jego indywidualizm i niechęć do ograniczeń.
Klub kolacyjny dla kawalerów
Jako młody człowiek, Jules Verne wraz z dziesięcioma przyjaciółmi założył klub kolacyjny dla kawalerów o nazwie „Onze-sans-femme”, co można przetłumaczyć jako „Jedenastu bez żony”. Była to forma celebrowania jego niezależności oraz aktywności zawodowej w teatrze.
Motyw „robinsonady”
Motyw „robinsonady”, czyli opowieści o rozbitku na bezludnej wyspie, towarzyszył Verne’owi od 6. roku życia. Jego nauczycielka, pani Sambin, opowiadała uczniom, że jej zaginiony mąż kapitan na pewno powróci niczym Robinson Crusoe. To wczesne zetknięcie z motywem rozbitka mogło zaszczepić w nim zainteresowanie tematyką przetrwania i przygody.
Jules Verne, jako jeden z pionierów literatury science fiction, pozostawił po sobie dziedzictwo, które nieustannie inspiruje kolejne pokolenia. Jego wizjonerskie powieści, pełne naukowych spekulacji i pasjonujących przygód, nie tylko bawiły, ale także edukowały, kształtując wyobraźnię czytelników i wyznaczając nowe ścieżki dla rozwoju gatunku. Jego pozycja jako jednego z najczęściej tłumaczonych pisarzy na świecie świadczy o uniwersalnym i ponadczasowym charakterze jego twórczości.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Dlaczego Juliusz Verne napisał 20 000 mil podmorskiej żeglugi?
Juliusz Verne napisał „Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi”, aby zafascynować czytelników możliwościami nauki i techniki, a także ukazać piękno i tajemnice podwodnego świata. Książka była wyrazem jego pasji do odkryć i wierzenia w postęp ludzkości.
Co przewidział Juliusz Verne?
Juliusz Verne przewidział wiele wynalazków i technologii, które pojawiły się później, takich jak łodzie podwodne, samoloty, rakiety kosmiczne, a nawet telekomunikacja. Jego dzieła często wyprzedzały epokę, inspirując naukowców i inżynierów.
Z czego słynie Juliusz Verne?
Juliusz Verne słynie przede wszystkim jako jeden z pionierów literatury science fiction, znany ze swoich pełnych przygód powieści eksplorujących naukę i technologię. Jego wyobraźnia i wizjonerstwo uczyniły go jednym z najczęściej tłumaczonych autorów na świecie.
Kto to jest Juliusz Verne?
Juliusz Verne był francuskim pisarzem, który żył w XIX wieku i jest powszechnie uważany za jednego z ojców gatunku science fiction. Jego powieści, takie jak „Podróż do wnętrza Ziemi” czy „Wokół świata w osiemdziesiąt dni”, cechują się szczegółowymi opisami naukowymi i ekscytującymi przygodami.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Jules_Verne
