Morgan Freeman: Aktor, legenda kina. Biografia Fremana.

16

Morgan Freeman, urodzony 1 czerwca 1937 roku, to amerykański aktor i producent filmowy, który od ponad sześciu dekad należy do ścisłej czołówki światowego kina. W styczniu 2026 roku będzie obchodził 88. urodziny, a jego kariera, naznaczona głębokim, charakterystycznym głosem, obejmuje setki ról, w tym tę, za którą otrzymał Oscara. Jest ojcem czwórki dzieci i postacią o niepodważalnym statusie legendy ekranu.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku – 88 lat
• Żona/Mąż: Był dwukrotnie żonaty (Jeanette Adair Bradshaw, Myrna Colley-Lee)
• Dzieci: Czworo
• Zawód: Aktor, producent filmowy, narrator
• Główne osiągnięcie: Oscar dla najlepszego aktora drugoplanowego za rolę w filmie „Za wszelką cenę” (2004)

Podstawowe informacje o Morganie Freemanie

Dane osobowe i pochodzenie

Morgan Porterfield Freeman Jr., powszechnie znany jako Morgan Freeman, przyszedł na świat 1 czerwca 1937 roku w Memphis, Tennessee. W styczniu 2026 roku aktor będzie obchodził swoje 88. urodziny, kontynuując aktywną karierę, która rozpoczęła się ponad sześć dekad temu. Jego ojciec, Morgan Porterfield Freeman Sr., był fryzjerem, a matka, Mamie Edna (z domu Revere), nauczycielką. Freeman jest rozpoznawalny dzięki swojemu unikalnemu, głębokiemu barytonowi, który stał się jego znakiem rozpoznawczym i umożliwił mu karierę narratora w licznych produkcjach dokumentalnych i fabularnych. W 2022 roku magazyn „Empire” umieścił go w gronie 50 najwybitniejszych aktorów wszech czasów, co potwierdza jego legendarny status.

Przodkowie i dziedzictwo

Analizy DNA wykazały, że przodkowie Morgana Freemana pochodzili z Afryki, głównie z obszarów dzisiejszego Senegalu, Liberii oraz regionu Kongo-Angola. Jego prapradziadkowie byli niewolnikami, którzy migrowali z Północnej Karoliny do Mississippi. Szczególnym odkryciem było, że jego biały prapradziadek ze strony matki został pochowany obok jego czarnoskórej praprababci, co było rzadkością w czasach segregacji rasowej na Południu Stanów Zjednoczonych.

Rodzina i życie prywatne Morgana Freemana

Rodzice i dzieciństwo

Morgan Freeman jest najmłodszym z czworga dzieci Mamie Edny i Morgana Porterfielda Freemanów. Ojciec aktora zmarł w wieku 45 lat na marskość wątroby. Ze względu na niestabilną sytuację rodzinną, Morgan często zmieniał miejsce zamieszkania w dzieciństwie. Jako niemowlę trafił pod opiekę babci ze strony ojca w Charleston, Mississippi, a później mieszkał w innych miastach, takich jak Greenwood, Gary czy Chicago.

Związki małżeńskie i dzieci

Morgan Freeman był dwukrotnie żonaty. Pierwszym małżeństwem było związek z Jeanette Adair Bradshaw, który trwał od 1967 do 1979 roku. Drugą żoną aktora była Myrna Colley-Lee, z którą ożenił się w 1984 roku. Po długotrwałej separacji rozwiedli się w 2010 roku. Aktor jest ojcem czwórki dzieci, z których dwoje urodziło się przed i w trakcie jego pierwszego małżeństwa ze związków pozamałżeńskich.

Kariera aktorska Morgana Freemana

Początki kariery i pierwsze kroki

Morgan Freeman swoją przygodę ze sceną rozpoczął już w wieku dziewięciu lat, debiutując w głównej roli w szkolnym przedstawieniu. Trzy lata później, jako dwunastolatek, wygrał prestiżowy ogólnostanowy konkurs dramatyczny. W latach 1971–1975 zdobywał rozpoznawalność dzięki udziałowi w popularnym programie dla dzieci „The Electric Company” emitowanym przez PBS. Mimo sukcesu, sam aktor wspomina ten okres jako bardzo wyczerpujący.

Przełom w karierze filmowej

Prawdziwym przełomem w karierze filmowej Morgana Freemana okazała się rola brutalnego alfonsa w filmie „Street Smart” z 1987 roku. Za tę kreację otrzymał swoją pierwszą nominację do Oscara, co otworzyło mu drzwi do bardziej znaczących ról. W 1989 roku zaprezentował swoje umiejętności w czterech głośnych produkcjach: „Glory”, „Driving Miss Daisy” (za którą zdobył nominację do Oscara dla najlepszego aktora), „Lean on Me” oraz „Johnny Handsome”. Te role ostatecznie ugruntowały jego pozycję w Hollywood. Kolejną nominację do Oscara przyniosła mu ikoniczna rola Ellisa Boyda „Reda” Reddinga w filmie „Skazani na Shawshank” z 1994 roku, uznawanym dziś za klasykę kina.

Wielkie produkcje i rola Luciusa Foxa

W latach 2005–2012 Morgan Freeman wcielał się w postać Luciusa Foxa w wysokobudżetowej trylogii „Mroczny Rycerz” w reżyserii Christophera Nolana. Jego udział w filmach o Batmanie potwierdził jego wszechstronność i zdolność do adaptacji do ról w blockbusterach, gdzie jego postać odgrywała kluczową rolę w rozwoju fabuły.

Kluczowe role filmowe

• „Street Smart” (1987) – pierwsza nominacja do Oscara
• „Glory” (1989)
• „Driving Miss Daisy” (1989) – nominacja do Oscara dla najlepszego aktora
• „Lean on Me” (1989)
• „Johnny Handsome” (1989)
• „Skazani na Shawshank” (1994) – kolejna nominacja do Oscara
• Trylogia „Mroczny Rycerz” (2005–2012) – rola Luciusa Foxa

Nagrody i osiągnięcia Morgana Freemana

Oscar i Złoty Glob

Morgan Freeman zdobył Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego w 2004 roku za rolę byłego boksera Eddiego „Scrap-Iron” Duprisa w dramacie sportowym „Za wszelką cenę” (Million Dollar Baby) w reżyserii Clinta Eastwooda. Jest również laureatem Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu za rolę Hoke’a Colburna w filmie „Wożąc panią Daisy” z 1989 roku. Jego nominacja do nagrody Tony w 1978 roku za rolę w sztuce „The Mighty Gents” oraz nagroda Obie Award w 1980 roku za tytułową rolę w szekspirowskiej tragedii „Koriolan” świadczą o jego wszechstronności i sukcesach na deskach teatru.

Nagrody za całokształt twórczości

W swojej bogatej karierze Morgan Freeman został uhonorowany licznymi prestiżowymi nagrodami za całokształt twórczości. Wśród nich znajdują się Kennedy Center Honor (2008), AFI Life Achievement Award (2011), Cecil B. DeMille Award (2012) oraz Screen Actors Guild Life Achievement Award (2018). Te wyróżnienia podkreślają jego nieoceniony wkład w rozwój amerykańskiego kina i teatru.

Najważniejsze nagrody i nominacje

Działalność biznesowa i inne przedsięwzięcia

Firma produkcyjna i klub bluesowy

W 1996 roku Morgan Freeman wraz z Lori McCreary założył firmę produkcyjną Revelations Entertainment, która jest odpowiedzialna między innymi za popularny serial polityczny „Madam Secretary”. Aktor jest również współwłaścicielem klubu bluesowego „Ground Zero” w Clarksdale w stanie Mississippi, co świadczy o jego silnym przywiązaniu do kultury tego regionu. W 1993 roku zadebiutował jako reżyser dramatem „Bopha!”, opowiadającym o realiach apartheidu w RPA.

Filantropia i aktywizm Morgana Freemana

Zaangażowanie ekologiczne i pomoc humanitarna

Morgan Freeman jest aktywnym działaczem ekologicznym. W 2014 roku przekształcił swoją posiadłość w Mississippi w sanktuarium dla pszczół, aby przeciwdziałać ich masowemu wymieraniu. W 2004 roku współtworzył fundusz Grenada Relief Fund, niosący pomoc ofiarom huraganu Ivan. Aktor angażował się również w politykę, popierając w 2008 roku Baracka Obamę i w 2016 roku kampanię Hillary Clinton. Publicznie krytykował ograniczenie historii Afroamerykanów do Miesiąca Historii Czarnoskórych, argumentując, że jest ona integralną częścią historii Stanów Zjednoczonych.

Zdrowie i wypadki

Poważny wypadek samochodowy

W sierpniu 2008 roku Morgan Freeman uległ poważnemu wypadkowi samochodowemu w Mississippi. W wyniku dachowania doznał złamań lewego ramienia, łokcia i barku. Wypadek ten miał trwałe konsekwencje dla jego zdrowia – aktor cierpi na fibromialgię, która powoduje chroniczny ból i częściowy paraliż lewej ręki, co skutkuje noszeniem na niej rękawicy uciskowej. W wieku 16 lat Freeman niemal stracił życie w wyniku ciężkiego zapalenia płuc, które głęboko wpłynęło na jego dalsze życie.

Służba wojskowa Morgana Freemana

W 1955 roku Morgan Freeman zrezygnował ze stypendium aktorskiego na Jackson State University, aby wstąpić do Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych. Podczas czteroletniej służby wojskowej (1955–1959) pracował jako mechanik radarów śledzących, dochodząc do stopnia Airman First Class.

Kontrowersje

W maju 2018 roku portal CNN opublikował raport, w którym osiem kobiet oskarżyło Morgana Freemana o niewłaściwe zachowanie i molestowanie seksualne na planach filmowych. Aktor wydał oświadczenie, w którym przeprosił wszystkich, którzy poczuli się urażeni, podkreślając, że nigdy nie miał zamiaru nikogo skrzywdzić. Sprawa wywołała szerokie dyskusje w mediach.

Ciekawostki i mniej znane fakty z życia Morgana Freemana

Zanim Morgan Freeman zdobył sławę aktorską, pracował jako tancerz podczas Wystawy Światowej w Nowym Jorku w 1964 roku. W 1968 roku zadebiutował na Broadwayu w całkowicie czarnoskórej obsadzie musicalu „Hello, Dolly!”. Aktor posiada licencję pilota, którą uzyskał w wieku 65 lat, i jest właścicielem kilku prywatnych samolotów. W 2022 roku Freeman wystąpił podczas ceremonii otwarcia Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej w Katarze, promując ideę jedności i tolerancji. Mimo ogromnej sławy, aktor zdecydował się zamieszkać na stałe w Mississippi, z dala od zgiełku Hollywood, co podkreśla jego przywiązanie do korzeni. Jego pierwsza rola filmowa, choć niewymieniona w napisach, miała miejsce w filmie „The Pawnbroker” z 1964 roku. W 1990 roku użyczył głosu postaci Fredericka Douglassa w filmie dokumentalnym „The Civil War” Kena Burnsa. Freeman otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Yale w 2015 roku. Jest zapalonym żeglarzem i spędził wiele czasu żeglując po Karaibach. W 2013 roku wystąpił w filmie „Last Vegas” u boku legendarnych aktorów: Michaela Douglasa, Roberta De Niro i Kevina Kline’a. Morgan Freeman był narratorem oscarowego dokumentu „Marsz pingwinów” (2005), co jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów jego pracy głosowej. W 2010 roku zastąpił Waltera Cronkite’a jako głos wprowadzający w „CBS Evening News”. Aktor jest znany z tego, że potrafi zasnąć w niemal każdym miejscu, co stało się anegdotą wśród jego współpracowników. Freeman jest wielkim fanem muzyki bluesowej, co zainspirowało go do otwarcia własnego klubu. W 2019 roku otrzymał nagrodę za całokształt twórczości od stowarzyszenia krytyków filmowych (Critics’ Choice Movie Awards).

Warto wiedzieć: Morgan Freeman jest znany z tego, że często wciela się w postacie o wielkim autorytecie, mądrości lub boskim statusie, czego najlepszym przykładem jest rola Boga w filmie „Bruce Wszechmogący” (2003).

Warto wiedzieć: Mimo ogromnej sławy, aktor zdecydował się zamieszkać na stałe w Mississippi, z dala od zgiełku Hollywood, co podkreśla jego przywiązanie do korzeni.

Morgan Freeman to postać, której dorobek artystyczny wykracza poza ramy kina. Jego kariera, pełna ikonicznych ról, głębokiego głosu i niezachwianego profesjonalizmu, stanowi inspirację dla kolejnych pokoleń twórców i widzów, umacniając jego pozycję jako jednej z największych legend amerykańskiego kina.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Morgan_Freeman