Louis Renault: motoryzacyjny przemysłowiec z Billancourt

20

Louis Renault, urodzony 12 lutego 1877 roku w Paryżu, był wybitnym francuskim inżynierem i przemysłowcem, którego wizjonerstwo i innowacyjność ukształtowały oblicze światowego przemysłu motoryzacyjnego. Na 24 października 1944 roku, w wieku 67 lat, zmarł w rodzinnym mieście, pozostawiając po sobie imperium Renault oraz złożone dziedzictwo naznaczone zarówno sukcesami, jak i kontrowersjami. Jako jeden z czołowych pionierów motoryzacji, zasłynął z opracowania przełomowych rozwiązań technicznych, w tym rewolucyjnego czołgu Renault FT, który odegrał kluczową rolę podczas I wojny światowej. Jego życie to fascynująca podróż od pasjonata mechaniki do twórcy motoryzacyjnego giganta, którego losy nierozerwalnie związały się z burzliwymi dziejami Francji XX wieku.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 67 lat (na 24 października 1944 roku)
• Żona/Mąż: Christiane Boullaire
• Dzieci: Brak danych o dzieciach
• Zawód: Inżynier, przemysłowiec, pionier motoryzacji
• Główne osiągnięcie: Założenie i rozwój firmy Renault, opracowanie czołgu Renault FT

Podstawowe informacje o Louisie Renault

Dane biograficzne

Louis Renault przyszedł na świat 12 lutego 1877 roku w Paryżu, jako czwarte z sześciorga dzieci Alfreda i Berthe Renault. Pochodził z zamożnej rodziny, która zapewniła mu stabilne zaplecze finansowe do rozwijania jego zamiłowań technicznych. Zmarł 24 października 1944 roku w wieku 67 lat w paryskiej klinice Saint-Jean-de-Dieu. Jego śmierć nastąpiła w stanie śpiączki, w oczekiwaniu na proces dotyczący zarzutów o kolaborację z nazistami. Wiek 67 lat na 24 października 1944 roku jest zgodny z datą urodzenia 12 lutego 1877 roku.

Edukacja i wczesne pasje

Louis Renault uczęszczał do prestiżowego Lycée Condorcet w Paryżu. Jednakże, już od najmłodszych lat, jego zainteresowania wykraczały poza tradycyjną naukę. Zamiast skupiać się na szkolnych obowiązkach, spędzał niezliczone godziny w warsztacie samochodów parowych Serpollet lub majstrując przy silnikach Panhard w szopie rodzinnego domu w Billancourt. Te wczesne doświadczenia z inżynierią silników spalinowych i mechaniką samochodową stanowiły fundament jego przyszłej kariery.

Życie prywatne Louisa Renault

Rodzina i relacje z rodzeństwem

Louis Renault założył firmę wraz z dwoma starszymi braćmi, Marcelem i Fernandem. Początkowo bracia zajmowali się aspektami administracyjnymi i biznesowymi przedsiębiorstwa, podczas gdy Louis skupiał swoją energię na projektowaniu i innowacjach technicznych. Niestety, tragiczne wydarzenia wpłynęły na losy rodziny; Marcel zginął w wyniku wypadku podczas wyścigu Paryż-Madryt w 1903 roku. Ta strata z pewnością była bolesnym ciosem dla braci Renault.

Małżeństwo i rodzina

W wieku 40 lat, 26 września 1918 roku, Louis Renault poślubił 21-letnią Christiane Boullaire. Christiane była siostrą francuskiego malarza Jacques’a Boullaire’a. Po śmierci Louisa, Christiane przez wiele lat aktywnie walczyła o oczyszczenie jego imienia, co świadczy o sile ich związku i jej zaangażowaniu w jego dziedzictwo.

Luksusowe rezydencje

Louis Renault żył w dostatku, posiadając imponujące rezydencje. Miał dom przy prestiżowej Avenue Foch 90 w Paryżu. Ponadto, posiadał ogromną posiadłość Chateau Herqueville pod Rouen, rozciągającą się na 4000 hektarów ziemi. Na jego życzenie i koszt, lokalny ratusz został nawet przeniesiony, aby nie zakłócał prywatności tej rozległej posiadłości, co podkreśla jego status i wpływy.

Warto wiedzieć: Na życzenie Louisa Renault i na jego koszt, lokalny ratusz został przeniesiony, aby nie zakłócał prywatności jego posiadłości Chateau Herqueville.

Kariera zawodowa i przemysłowa

Początki i pierwsze innowacje

Przełomowym momentem w karierze Louisa Renault było zbudowanie jego pierwszego pojazdu w 1898 roku. Modyfikując trójkołowiec De Dion-Bouton, zastosował w nim rewolucyjny wał napędowy z przegubami uniwersalnymi oraz trzybiegową skrzynię biegów z biegiem wstecznym. Te innowacje, opatentowane rok później, stanowiły zapowiedź jego dalszych sukcesów w dziedzinie motoryzacji.

Legendarny zakład o Rue Lepic

24 grudnia 1898 roku stał się datą legendarnego zakładu, który umocnił pozycję Louisa Renault. Wjechał on swoim innowacyjnym pojazdem, nazwanym „Voiturette”, na strome wzgórze Rue Lepic na Montmartre. To wyzwanie, wygrane dzięki niezawodności jego napędu, udowodniło jego wyższość nad tradycyjnym napędem łańcuchowym i zaowocowało pierwszymi 13 zamówieniami na jego pojazdy.

Powstanie imperium Renault Frères

25 lutego 1899 roku, wraz ze swoimi braćmi, Louis Renault założył spółkę Renault Frères. Połączenie jego geniuszu technicznego z doświadczeniem biznesowym braci szybko doprowadziło do powstania jednego z największych koncernów motoryzacyjnych we Francji. Firma ta stała się synonimem innowacji i jakości w branży, a jej rozwój był ściśle powiązany z wizją Louisa.

Wkład w I wojnę światową

Podczas Wielkiej Wojny fabryki Renault odegrały kluczową rolę we francuskim wysiłku zbrojnym. Masowo produkowały amunicję, a co ważniejsze, zaprojektowany przez Louisa Renault czołg Renault FT. Ten pojazd, będący pierwszym czołgiem o nowoczesnej konfiguracji, zrewolucjonizował pole walki i stał się symbolem francuskiej inwencji technicznej. Jego produkcja była kluczowa dla zwycięstwa Aliantów.

Innowacje techniczne

Louis Renault pozostał aktywnym wynalazcą aż do 1942 roku. Jego prace zaowocowały licznymi rozwiązaniami, które są stosowane w motoryzacji do dziś. Wśród nich znajdują się hydrauliczne amortyzatory, nowoczesne hamulce bębnowe oraz system zapłonu sprężonym gazem. Jego nieustanne dążenie do doskonalenia technologii miało ogromny wpływ na rozwój motoryzacji.

Osiągnięcia i nagrody

Pionier przemysłu motoryzacyjnego

Louis Renault jest powszechnie uznawany za jednego z głównych pionierów światowego przemysłu samochodowego. Jego nazwisko do dziś nosi jedna z największych i najbardziej rozpoznawalnych marek motoryzacyjnych na świecie, co jest świadectwem jego trwałego wkładu w tę dziedzinę.

Legia Honorowa

Za ogromny wkład jego fabryk w zwycięstwo Francji w I wojnie światowej, Louis Renault został uhonorowany Krzyżem Wielkim Legii Honorowej. Było to najwyższe odznaczenie, jednakże, w burzliwych czasach II wojny światowej, zostało mu odebrane przez kolaboracyjny rząd Vichy, co stanowiło symboliczne upokorzenie dla przemysłowca.

Kontrowersje i trudne sprawy

Oskarżenia o kolaborację z nazistami

Po zakończeniu II wojny światowej, Louis Renault został oskarżony o kolaborację z nazistami. Zarzucono mu, że w latach 1940–1944 jego fabryki wyprodukowały dla Wehrmachtu ponad 34 000 pojazdów. Renault bronił się, twierdząc, że działał na polecenie rządu Vichy, aby ratować fabryki przed wywiezieniem do Niemiec i utrzymać zatrudnienie dla swoich pracowników.

Wizyta u Hitlera i jej konsekwencje

Jednym z faktów budzących kontrowersje była wizyta Louisa Renault u Adolfa Hitlera w 1938 roku. Choć mogła być ona motywowana próbą utrzymania dobrych relacji biznesowych w obliczu nadchodzącego konfliktu, później była wykorzystywana jako dowód na jego rzekome pro-niemieckie sympatie i brak zdecydowanej postawy wobec reżimu nazistowskiego.

Niewyjaśnione okoliczności śmierci

Oficjalnie Louis Renault zmarł na uremię. Jednakże, ekshumacja zwłok w 1956 roku oraz analizy zdjęć rentgenowskich wykazały złamanie kręgu szyjnego. Te ustalenia wspierają tezę o jego śmiertelnym pobiciu w więzieniu Fresnes, co rzuca cień na okoliczności jego śmierci i dodaje dramatyzmu jego końcowi.

Warto wiedzieć: Ekshumacja zwłok Louisa Renault w 1956 roku wykazała złamanie kręgu szyjnego, co podważa oficjalną przyczynę śmierci i sugeruje możliwość śmiertelnego pobicia w więzieniu.

Podejrzenia o sabotaż

Pomimo oskarżeń o kolaborację, późniejsze badania sugerują, że Louis Renault mógł potajemnie sabotować produkcję dla Niemców. Jednym z przykładów może być celowe błędne oznaczanie wskaźników poziomu oleju w produkowanych pojazdach, co mogło prowadzić do awarii i utrudniać niemieckiemu wojsku efektywne wykorzystanie dostarczonego sprzętu.

Majątek i finanse

Nacjonalizacja firmy

Po śmierci Louisa Renault w 1944 roku, tymczasowy rząd Francji pod wodzą Charlesa de Gaulle’a podjął decyzję o nacjonalizacji firmy. Przejęto 95% akcji należących do żony i syna Louisa bez wypłaty jakiegokolwiek odszkodowania, co stanowiło drastyczne zakończenie prywatnej własności rodzinnej firmy.

Testament i darowizna dla pracowników

Ku zaskoczeniu wielu, po otwarciu testamentu Louisa Renault w 1944 roku okazało się, że przemysłowiec zapisał swoją firmę jej 40 000 pracownikom. Niestety, ta szlachetna wola nie została zrealizowana z powodu wcześniejszej konfiskaty majątku przez państwo, co było kolejnym tragicznym obrotem spraw dla dziedzictwa Renault.

Osobowość i charakter

„Ogr z Billancourt”

Wśród robotników zyskał przydomek „ogre de Billancourt” (ogrem z Billancourt), co świadczyło o jego trudnym charakterze. Magazyn „Time” opisał go jako człowieka genialnego, lecz jednocześnie brutalnego, apodyktycznego i niecierpliwego. Ta dwoistość cech mogła być zarówno siłą napędową jego sukcesu, jak i przyczyną konfliktów.

Poglądy polityczne i paranoja

Louis Renault znany był z prawicowych poglądów i silnej niechęci do komunizmu oraz związków zawodowych. Te przekonania często prowadziły do licznych niepokojów pracowniczych w jego fabrykach. Z czasem jego osobowość zaczęła się zmieniać – stał się bardziej rekluzywny i paranoiczny, co mogło być wynikiem presji i konfliktów.

Rywalizacja z Citroënem

Prowadził zaciekłą i osobistą walkę z André Citroënem, innym wybitnym przemysłowcem motoryzacyjnym. Ich rywalizacja była tak intensywna, że Louis Renault pogardliwie nazywał swojego konkurenta „małym Żydem”, co świadczy o głęboko zakorzenionych uprzedzeniach i sile tej osobistej animozji.

Zdrowie

Problemy z nerkami i afazja

Pod koniec 1942 roku stan zdrowia Louisa Renault drastycznie się pogorszył. Cierpiał na niewydolność nerek, a w wyniku komplikacji doznał afazji. Ta choroba całkowicie odebrała mu zdolność mówienia i pisania, co stanowiło ogromne wyzwanie dla człowieka, którego życie było tak silnie związane z komunikacją i innowacjami.

Podejrzenia o maltretowanie w areszcie

W momencie aresztowania w 1944 roku Louis Renault był już ciężko chory. Relacje świadków sugerują, że był bity i torturowany przez strażników. Te brutalne traktowania miały przyspieszyć jego śmierć, co dodaje tragicznego wymiaru jego ostatnim dniom i podkreśla okrucieństwo okresu, w którym przyszło mu umrzeć.

Kluczowe daty w życiu Louisa Renault

Chronologia najważniejszych wydarzeń

• 1877: Urodzenie Louisa Renault w Paryżu (12 lutego).
• 1898: Zbudowanie pierwszego pojazdu, modyfikując trójkołowiec De Dion-Bouton.
• 1898: Wygranie zakładu na Rue Lepic na Montmartre swoim pojazdem „Voiturette”.
• 1899: Założenie spółki Renault Frères z braćmi Marcelem i Fernandem (25 lutego).
• 1903: Tragiczna śmierć brata Marcela w wyścigu Paryż-Madryt.
• 1914-1918: Wkład fabryk Renault w I wojnę światową (produkcja amunicji, czołg Renault FT).
• 1918: Ślub z Christiane Boullaire (26 września).
• 1938: Wizyta Louisa Renault u Adolfa Hitlera.
• 1942: Pogorszenie stanu zdrowia, niewydolność nerek i afazja.
• 1944: Aresztowanie i śmierć Louisa Renault (24 października).
• 1944: Nacjonalizacja firmy Renault przez rząd tymczasowy.
• 1956: Ekshumacja zwłok Louisa Renault i ustalenie potencjalnych przyczyn śmierci.

Ciekawostki

Wypadek z pociskami podczas I wojny światowej

Podczas I wojny światowej, jedna z propozycji Louisa Renault dotycząca metody produkcji pocisków 75 mm okazała się wadliwa. Pociski pękały u podstawy, co w 1915 roku doprowadziło do zniszczenia 600 francuskich dział. Był to poważny błąd, który miał znaczące konsekwencje na froncie.

Podejście do okupanta

Według biografa Anthony’ego Rhodesa, Louis Renault miał cynicznie mawiać o Niemcach: „Lepiej dać im masło, bo inaczej zabiorą krowy”. To stwierdzenie miało tłumaczyć jego strategię przetrwania firmy pod okupacją, polegającą na ustępstwach, aby uniknąć całkowitego przejęcia zakładów i zniszczenia produkcji.

Louis Renault, wizjoner i inżynier, pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii motoryzacji. Jego innowacyjne podejście do projektowania pojazdów, w tym przełomowy czołg FT, a także założenie i rozwój globalnego koncernu motoryzacyjnego, stanowią trwały ślad jego geniuszu. Mimo że jego życie zakończyło się w cieniu kontrowersji i tragicznych wydarzeń, jego wkład w rozwój techniki i przemysłu jest niepodważalny, a dziedzictwo Renault nadal kształtuje świat transportu.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Louis_Renault_(industrialist)