Edson Arantes do Nascimento, powszechnie znany jako Pelé, to postać, która na zawsze odcisnęła swoje piętno na historii futbolu. Urodzony 23 października 1940 roku, w chwili śmierci 29 grudnia 2022 roku miał 82 lata. Jako jedyny piłkarz w historii trzykrotnie zdobył Mistrzostwo Świata, a jego kariera, zwłaszcza w barwach Santos FC, jest synonimem sukcesu i sportowej doskonałości. Pelé był nie tylko fenomenalnym zawodnikiem, ale także globalną ikoną, która swoją charyzmą i talentem inspirowała miliony.
Jego ojcem był João Ramos do Nascimento, znany jako Dondinho, który również był piłkarzem. Matką Pelégo była Celeste Arantes. Choć brak precyzyjnych informacji o jego małżonkach i dokładnej liczbie potomstwa, wiadomo, że miał troje dzieci. Pseudonim „Pelé” zyskał w młodości, od błędnego wymawiania nazwiska bramkarza. Jego prawdziwe nazwisko, Edson Arantes do Nascimento, było hołdem dla amerykańskiego wynalazcy Thomasa Edisona, choć w dokumentach często pojawiał się błąd – Edison.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na grudzień 2022 roku miał 82 lata.
- Żona/Mąż: Informacje o małżonkach nie są szczegółowo podane.
- Dzieci: Trójka dzieci.
- Zawód: Piłkarz, trener, minister sportu.
- Główne osiągnięcie: Trzykrotny zdobywca Mistrzostwa Świata (1958, 1962, 1970).
Kim był Pelé? Podstawowe informacje biograficzne
Edson Arantes do Nascimento, znany światu jako Pelé, urodził się 23 października 1940 roku w Três Corações, Minas Gerais, w Brazylii. Zmarł 29 grudnia 2022 roku w São Paulo, w wieku 82 lat. Jego nazwisko, Edson Arantes do Nascimento, choć często błędnie zapisywane jako Edison, było hołdem dla słynnego wynalazcy Thomasa Edisona. Pelé zasłynął jako brazylijski piłkarz, który stał się synonimem pięknej gry i niezrównanego talentu, uznawany powszechnie za jednego z najlepszych zawodników wszech czasów.
Mierzący 1,73 m Pelé grał na pozycji napastnika i ofensywnego pomocnika. Jego wyjątkowa gra obunóż, połączona z niezwykłą inteligencją boiskową i mistrzowskim dryblingiem, czyniła go postrachem obron przeciwników. To właśnie Pelé stał się ambasadorem określenia „O Jogo Bonito” (Piękna Gra), symbolizując widowiskowy i pełen finezji styl futbolu. Jako pierwsza czarnoskóra globalna ikona sportu, przekroczył bariery kulturowe i rasowe, stając się inspiracją dla milionów na całym świecie.
Życie osobiste Pelégo
Pelé był synem João Ramosa do Nascimento, znanego jako Dondinho, który sam był piłkarzem, oraz Celeste Arantes. Jego matka, Celeste Arantes, dożyła sędziwego wieku, przeżywając największe sukcesy syna. Choć szczegóły dotyczące jego życia rodzinnego, w tym liczby małżeństw i dzieci, nie są wyczerpujące, wiadomo, że miał troje dzieci. Przydomek „Pelé”, który przylgnął do niego na całe życie, narodził się w czasach szkolnych, prawdopodobnie z powodu błędnej wymowy imienia pewnego bramkarza. Sam zawodnik przyznał, że początkowo nie rozumiał znaczenia tego słowa.
Kariera zawodowa Pelégo
Początki w Santos FC
Talent Pelégo objawił się bardzo wcześnie. W wieku zaledwie 15 lat, dzięki rekomendacji trenera Waldemara de Brito, trafił do Santos FC, gdzie przewidywano mu wielką przyszłość. Swój debiut w pierwszej drużynie Santosu zaliczył 7 września 1956 roku, zdobywając bramkę w meczu przeciwko Corinthians de Santo André. Już w wieku 16 lat i 9 miesięcy, 7 lipca 1957 roku, zadebiutował w reprezentacji Brazylii, szybko udowadniając swoje niezwykłe umiejętności na arenie międzynarodowej.
Warto wiedzieć: W 1961 roku, na prośbę prezydenta Brazylii Jânio Quadrosa, Pelé został oficjalnie uznany za „narodowy skarb”. Ten prawny zapis miał na celu ochronę jego talentu przed ofertami z zagranicznych klubów i zapewnienie, że pozostanie w Brazylii, co tylko podkreślało jego znaczenie dla kraju.
Sukcesy klubowe i reprezentacyjne
Pelé poprowadził Santos do dwóch kolejnych triumfów w Copa Libertadores w latach 1962 i 1963. W 1963 roku Santos dokonał historycznego wyczynu, stając się pierwszym brazylijskim klubem, który zdobył to prestiżowe trofeum na argentyńskiej ziemi, pokonując w finale Boca Juniors na stadionie La Bombonera. Jego gra w barwach Santosu zdefiniowała epokę dominacji brazylijskiego futbolu.
Jako jedyny piłkarz w historii, Pelé trzykrotnie sięgnął po Puchar Świata FIFA: w 1958, 1962 i 1970 roku. Szczególnie pamiętny był jego debiut na mundialu w Szwecji w 1958 roku, gdzie jako zaledwie 17-latek stał się najmłodszym piłkarzem, który zdobył tytuł mistrza świata. Jego obecność na boisku w wieku 17 lat w meczu przeciwko Chile, gdzie strzelił dwie bramki, była dowodem jego wczesnego geniuszu i odwagi trenera Feoli, który zdecydował się na niego postawić.
Kariera w USA i zakończenie kariery
W latach 1975–1977 Pelé grał w barwach New York Cosmos w Stanach Zjednoczonych, przyczyniając się znacząco do wzrostu popularności piłki nożnej w tym kraju. W 64 meczach dla Cosmosu zdobył 37 bramek, pozostawiając trwały ślad w amerykańskim futbolu. Swoją spektakularną karierę zakończył 1 października 1977 roku, rozgrywając swój ostatni mecz.
Najważniejsze nagrody i osiągnięcia Pelégo
Rekordy strzeleckie i tytuły
Według Księgi Rekordów Guinnessa, Pelé zdobył oszałamiającą liczbę 1279 goli w 1363 meczach, co obejmuje również spotkania towarzyskie. Przez ponad pięć dekad był rekordzistą pod względem liczby bramek strzelonych dla reprezentacji Brazylii, zdobywając 77 goli, co świadczy o jego nieprzerwanej skuteczności na przestrzeni całej kariery.
Jego wybitne osiągnięcia zostały uhonorowane na arenie międzynarodowej. W 1999 roku Międzynarodowy Komitet Olimpijski nadał mu tytuł Sportowca Stulecia, a magazyn „Time” umieścił go na liście 100 najważniejszych osób XX wieku. W 2000 roku Międzynarodowa Federacja Piłkarskiej Historii i Statystyki (IFFHS) uznała go Piłkarzem Stulecia, a FIFA przyznała mu ten sam tytuł ex aequo z Diego Maradoną, co tylko potwierdza jego legendarny status.
Wyjątkowe momenty i „Gol de Placa”
Jednym z najbardziej ikonicznych momentów w karierze Pelégo był tzw. „Gol de Placa” (Gol z tablicy), zdobyty w marcu 1961 roku na stadionie Maracanã w meczu przeciwko Fluminense. Ta bramka była tak spektakularna, że została upamiętniona specjalną tablicą. Pelé przebiegł wówczas niemal całe boisko, mijając po drodze wielu rywali, zanim precyzyjnie umieścił piłkę w siatce. Choć zdobył ponad tysiąc bramek, za swój najpiękniejszy gol uważał trafienie z meczu przeciwko Clube Atlético Juventus z 2 sierpnia 1959 roku. Ponieważ nie zachowały się żadne materiały filmowe z tego wydarzenia, Pelé zlecił stworzenie animacji komputerowej, aby pokazać fanom złożoność i piękno tej akcji.
Styl gry i wpływ Pelégo na futbol
Pelé jest nierozerwalnie związany z propagowaniem idei „O Jogo Bonito” (Piękna Gra). Jego widowiskowy styl, charakteryzujący się finezją, błyskotliwym dryblingiem i strzałami, które zapierały dech w piersiach, uczynił z niego pierwszą czarnoskórą globalną ikonę sportu. Jego umiejętność szybkiego myślenia na boisku i pewność siebie były w dużej mierze ukształtowane przez doświadczenia zdobyte w futsalu, w który grał jako nastolatek w Bauru. Twierdził, że gra na małej przestrzeni z dorosłymi zawodnikami wymuszała szybsze podejmowanie decyzji i doskonałe panowanie nad piłką.
Działalność Pelégo poza boiskiem
Minister Sportu Brazylii
Po zakończeniu kariery piłkarskiej w 1977 roku, Pelé aktywnie angażował się w życie publiczne i społeczne. W latach 1995–1998 pełnił funkcję pierwszego w historii Brazylii nadzwyczajnego Ministra Sportu w rządzie prezydenta Fernando Henrique Cardoso. W tym okresie aktywnie forsował reformy mające na celu uzdrowienie brazylijskiej piłki nożnej, co doprowadziło do uchwalenia tzw. „Prawa Pelégo”.
Ambasador i ikona światowego futbolu
Jako globalny ambasador piłki nożnej, Pelé brał udział w licznych przedsięwzięciach komercyjnych i artystycznych, promując sport na całym świecie. Jego postać stała się synonimem doskonałości, inspirując kolejne pokolenia piłkarzy i fanów. Jego wpływ wykraczał daleko poza boisko, czyniąc go postacią o znaczeniu kulturowym i społecznym.
Ciekawostki z życia Pelégo
Podczas Mistrzostw Świata w 1970 roku miał miejsce tzw. „Pakt Pelégo”, który był elementem rywalizacji między firmami Adidas i Puma. W finale turnieju Pelé poprosił sędziego o krótką przerwę na zawiązanie sznurowadeł, co było celowym zabiegiem marketingowym. Pozwoliło to kamerom telewizyjnym na zbliżenie na jego buty marki Puma, co stanowiło genialny ruch reklamowy. Jego legendarny status jest tak wielki, że postać Pelégo pojawia się nawet w grach wideo, takich jak FIFA 18 World Cup Icons, jako jedna z ikon.
Podsumowanie osiągnięć
Mistrzostwa Świata
- 1958
- 1962
- 1970
Copa Libertadores
- 1962
- 1963
Kariera klubowa
| Klub | Lata | Mecze | Gole |
|---|---|---|---|
| Santos FC | 1956–1974 | 1116 | 1087 |
| New York Cosmos | 1975–1977 | 64 | 37 |
Nagrody i wyróżnienia
- Sportowiec Stulecia (Międzynarodowy Komitet Olimpijski, 1999)
- 100 najważniejszych osób XX wieku (magazyn „Time”)
- Piłkarz Stulecia (IFFHS, 2000)
- Piłkarz Stulecia (FIFA, dzielony z Diego Maradoną)
Dziedzictwo Pelégo, znanego jako „Król Futbolu”, jest niezaprzeczalne, a jego wpływ na światową piłkę nożną jest odczuwalny do dziś. Jego pamięć żyje w sercach fanów na całym świecie, a jego nazwisko pozostaje synonimem doskonałości i inspiracji w świecie sportu.
Podsumowując, Edson Arantes do Nascimento, znany jako Pelé, poprzez swoją niezwykłą karierę, trzykrotne zwycięstwo w Mistrzostwach Świata i ustanowienie niezliczonych rekordów, na zawsze zapisał się w annałach historii sportu. Jego wpływ wykraczał poza boisko, czyniąc go globalną ikoną i niekwestionowanym ambasadorem „Pięknej Gry”, inspirującym pokolenia piłkarzy i fanów na całym świecie.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
W jaki sposób zginął Pele?
Pele zmarł z powodu wielonarządowej niewydolności spowodowanej postępem raka jelita grubego. Jego śmierć nastąpiła po długiej walce z chorobą, która trwała od 2021 roku.
Czy Pele strzelił 1000 bramek?
Tak, Pele strzelił ponad 1000 bramek w swojej karierze. Oficjalne statystyki klubowe i reprezentacyjne podają liczbę 1283 goli w 1363 meczach, choć część z nich była w meczach towarzyskich.
Ile goli strzelił Pele w swojej karierze?
Pele strzelił łącznie 1283 gole w 1363 rozegranych meczach. Ta imponująca liczba obejmuje bramki zdobyte w oficjalnych spotkaniach klubowych, reprezentacyjnych oraz w meczach towarzyskich.
Jakie były ostatnie słowa Pele?
Według doniesień medialnych, ostatnie słowa Pele brzmiały „Eu amo o amor” (Kocham miłość). Zostały one wypowiedziane do jego rodziny w ostatnich chwilach życia.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Pel%C3%A9
