Paul Newman (1925-2008): Aktor, reżyser, filantrop, zmarł w wieku 83 lat.

18

Paul Leonard Newman (ur. 26 stycznia 1925 w Shaker Heights, zm. 26 września 2008 w Westport) to ikona amerykańskiego kina, aktor, reżyser, przedsiębiorca i filantrop, który na stałe wpisał się w historię Hollywood. Przez ponad pięć dekad zachwycał publiczność swoimi niezapomnianymi kreacjami, zdobywając uznanie krytyków i liczne prestiżowe nagrody, w tym Oscara. Jego życie prywatne, naznaczone długoletnim i głośnym związkiem z aktorką Joanne Woodward, stanowiło wzór stabilności w burzliwym świecie show-biznesu. Poza ekranem, Newman dał się poznać jako charytatywny przedsiębiorca, który dzięki firmie Newman’s Own przekazał setki milionów dolarów na pomoc potrzebującym, co czyni go postacią o niezwykłym wpływie nie tylko na kulturę, ale i na społeczeństwo.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: W chwili śmierci miał 83 lata.
• Żona/Mąż: Joanne Woodward (od 1958 do jego śmierci).
• Dzieci: Pięcioro: Scott (zm.), Susan, Stephanie, Nell i Melissa.
• Zawód: Aktor, reżyser, przedsiębiorca, filantrop.
• Główne osiągnięcie: Oscar za najlepszego aktora pierwszoplanowego, stworzenie firmy Newman’s Own i przekazanie setek milionów dolarów na cele charytatywne.

Podstawowe informacje o Paulu Newmanie

Paul Leonard Newman urodził się 26 stycznia 1925 roku w Shaker Heights, w stanie Ohio. Swoje życie zakończył 26 września 2008 roku, w wieku 83 lat, w swoim domu w Westport w stanie Connecticut. Jego prawie sześć dekad kariery, która rozpoczęła się w 1949 roku, to historia jednej z najbardziej rozpoznawalnych i szanowanych postaci w historii kina. Newman pozostawił po sobie dziedzictwo obejmujące zarówno wybitne kreacje aktorskie, jak i znaczące osiągnięcia w dziedzinie filantropii.

Po ukończeniu szkoły średniej, Newman rozpoczął studia, które stanowiły solidny fundament dla jego przyszłych sukcesów artystycznych. Kształcił się w renomowanej Yale School of Drama, a następnie doskonalił swoje umiejętności aktorskie w prestiżowym Actors Studio w Nowym Jorku, pod okiem legendarnego Lee Strasberga. Ta edukacja, zarówno teoretyczna, jak i praktyczna, przygotowała go do wyzwań, które czekały na niego na wielkim ekranie.

Rodzina i życie prywatne Paula Newmana

Paul Newman pochodził z rodziny o żydowskich korzeniach. Jego ojciec, Arthur Sigmund Newman Sr., był synem węgierskich i polskich imigrantów. Sam Newman otwarcie identyfikował się jako Żyd, podkreślając z typowym dla siebie humorem, że „bycie Żydem jest bardziej wymagające”. Ta świadomość kulturowa była ważnym elementem jego tożsamości.

W 1958 roku Paul Newman poślubił aktorkę Joanne Woodward. Ich związek, który przetrwał aż do śmierci aktora, stał się jednym z najbardziej podziwianych małżeństw w historii Hollywood. Razem stworzyli nie tylko udany duet na ekranie, ale także symbol stabilności w dynamicznym świecie show-biznesu.

Paul Newman miał szóstkę dzieci. Najbardziej znanym z nich jest syn Scott Newman, który również próbował swoich sił w aktorstwie, jednak jego karierę przerwała tragiczna śmierć. Córki Nell i Melissa Newman, aktywistka i ekolożka oraz artystka odpowiednio, kontynuują rodzinne dziedzictwo, każda na swój sposób.

Kariera zawodowa Paula Newmana

Debiut sceniczny Paula Newmana miał miejsce w 1953 roku na Broadwayu, w sztuce Williama Inge’a „Picnic”. To właśnie podczas pracy nad tym spektaklem poznał Joanne Woodward, co zapoczątkowało ich wspólną drogę zawodową i prywatną. Jego pierwszy filmowy występ w „Srebrnym kielichu” (1954) okazał się komercyjną porażką, do której aktor podchodził z charakterystycznym dla siebie dystansem.

Przełomem w karierze Newmana okazał się rok 1954. Po tragicznej śmierci Jamesa Deana, Newman przejął rolę w „Na wschód od Edenu”, a następnie w innych projektach, które miały być pierwotnie realizowane z Deanem. To wydarzenie otworzyło mu drzwi do wielkiej kariery, prowadząc do ról, które ugruntowały jego pozycję w Hollywood. Filmy takie jak „Hud” (1963) czy „Nieugięty Luke” (1967) potwierdziły jego wyjątkowy talent.

Paul Newman stworzył niezapomniane duety aktorskie. W 1958 roku wystąpił u boku Elizabeth Taylor w dramacie „Kotka na gorącym blaszanym dachu”, uznawanym dziś za arcydzieło. Jego współpraca z Robertem Redfordem zaowocowała kultowymi filmami: „Butch Cassidy i Sundance Kid” (1969) oraz „Żądło” (1973), które zdobyły uznanie krytyków i sympatię widzów na całym świecie.

Jako reżyser, Paul Newman zadebiutował w 1968 roku filmem „Rachelo, Rachelo”, w którym główną rolę powierzył swojej żonie, Joanne Woodward. Pod koniec życia, użyczył swojego charakterystycznego głosu postaci Doca Hudsona w popularnym filmie animowanym studia Pixar, „Auta” (2006), co pokazało jego wszechstronność.

Wybrane filmy Paula Newmana

• „Srebrny kielich” (1954)
• „Kotka na gorącym blaszanym dachu” (1958)
• „Hud” (1963)
• „Nieugięty Luke” (1967)
• „Rachelo, Rachelo” (1968) – reżyseria
• „Butch Cassidy i Sundance Kid” (1969)
• „Żądło” (1973)
• „Kolor pieniędzy” (1986)
• „Auta” (2006) – głos

Nagrody i osiągnięcia Paula Newmana

W 1986 roku Paul Newman zdobył Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę „Szybkiego Eddiego” Felsona w filmie Martina Scorsese „Kolor pieniędzy”. Było to ukoronowanie jego wieloletniej i niezwykle udanej kariery aktorskiej.

Akademia Filmowa doceniła jego wszechstronny wkład w sztukę filmową, przyznając mu dwa prestiżowe wyróżnienia specjalne: Nagrodę Honorową za całokształt twórczości w 1985 roku oraz Nagrodę im. Jeana Hersholta za działalność humanitarną w 1994 roku. Te nagrody podkreślają jego talent, jak i zaangażowanie w pomoc innym.

Kluczowe nagrody i wyróżnienia Paula Newmana

Dorobek nagrodowy Paula Newmana obejmuje również siedem Złotych Globów, nagrodę BAFTA, nagrodę Screen Actors Guild oraz nagrodę Primetime Emmy, co świadczy o jego uznaniu w różnych dziedzinach przemysłu rozrywkowego. Był również nominowany do nagród Grammy i Tony, co potwierdza jego wszechstronność artystyczną.

Filantropia i działalność charytatywna Paula Newmana

W 1982 roku Paul Newman współzałożył firmę spożywczą „Newman’s Own”, która przyjęła unikalny model biznesowy: wszystkie zyski firmy, po opodatkowaniu, były przekazywane na cele charytatywne. Do maja 2021 roku, dzięki tej inicjatywie, przekazano ponad 570 milionów dolarów na pomoc potrzebującym, co stanowi jedno z jego największych osiągnięć.

W 1988 roku Paul Newman założył SeriousFun Children’s Network, sieć letnich obozów dla dzieci cierpiących na poważne choroby. Sieć ta zapewnia dzieciom bezpłatną opiekę i możliwość przeżycia radosnych wakacji, dając im nadzieję i wsparcie w trudnych chwilach.

Warto wiedzieć: Paul Newman aktywnie angażował się politycznie, co spowodowało wpisanie go na listę wrogów prezydenta Richarda Nixona. Sam Newman uważał to za jedno ze swoich największych osiągnięć, świadczące o jego odwadze w wyrażaniu poglądów.

Sport i hobby Paula Newmana

Pasją Paula Newmana był również sport motorowy. Zainteresował się wyścigami samochodowymi podczas przygotowań do filmu „Zwycięstwo” (1969), co przerodziło się w jego profesjonalną karierę kierowcy wyścigowego.

Jako kierowca wyścigowy, Paul Newman osiągnął znaczące sukcesy, w tym drugie miejsce w legendarnym wyścigu 24h Le Mans w 1979 roku. W 1995 roku, w wieku 70 lat, został najstarszym kierowcą, który wygrał w swojej klasie w prestiżowym wyścigu 24h Daytona. Te osiągnięcia dowodzą jego determinacji i talentu.

Paul Newman był również współwłaścicielem odnoszącego sukcesy zespołu wyścigowego Newman/Haas Racing, który rywalizował w serii IndyCar. Jego zaangażowanie w ten sport było wyrazem wszechstronności i pasji.

Inne role i projekty Paula Newmana

Pod koniec życia Paul Newman użyczył swojego głosu postaci Doca Hudsona w popularnym filmie animowanym studia Pixar, „Auta” (2006). Ta rola przyniosła mu uznanie wśród młodszej publiczności i pokazała jego wszechstronny talent.

Podczas II wojny światowej, Paul Newman służył w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych na Pacyfiku jako radiotelegrafista i strzelec ogonowy w bombowcach torpedowych. Służba wojskowa stanowiła ważny rozdział w jego życiu.

Zdrowie Paula Newmana

W ostatnich latach swojego życia Paul Newman zmagał się z chorobą nowotworową. Zmarł na raka płuc w otoczeniu najbliższej rodziny w swoim domu w Westport. Mimo choroby, do końca pozostał otoczony miłością i wsparciem bliskich.

Ciekawostki z życia Paula Newmana

Podczas służby wojskowej w Marynarce Wojennej, Paul Newman uniknął śmierci dzięki niezwykłemu zbiegowi okoliczności, gdy pilot jego samolotu został uziemiony z powodu bólu ucha, co spowodowało, że Newman nie znalazł się w samolocie, który wkrótce potem zginął w ataku kamikaze. To wydarzenie było znaczące w jego życiu, dając mu drugą szansę.

Jako dziecko, w wieku zaledwie 7 lat, Paul Newman zagrał swoją pierwszą rolę w szkolnym przedstawieniu o Robin Hoodzie, wcielając się w postać błazna nadwornego. Już w młodym wieku wykazywał predyspozycje do występów scenicznych.

Warto wiedzieć: Paul Newman był znany ze swojej wielkiej skromności i dystansu do własnej sławy. Często podkreślał, że woli skupiać się na swoich pasjach, takich jak wyścigi samochodowe i działalność charytatywna, niż na blichtrze hollywoodzkiego życia. Ta postawa sprawiła, że był uwielbiany nie tylko za talent, ale także za swoje wartości i autentyczność.

Paul Newman pozostawił po sobie dziedzictwo wielowymiarowej osobowości – od aktora nagrodzonego Oscarem, przez utalentowanego reżysera, po oddanego filantropa, którego firma Newman’s Own zmieniła życie milionów. Jego życie, od debiutu na Broadwayu po sukcesy w wyścigach samochodowych, stanowi inspirujący przykład tego, jak można połączyć pasję, talent i głębokie zaangażowanie społeczne.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Newman