Donald McNichol Sutherland, ikona kanadyjskiego i światowego kina, urodził się 17 lipca 1935 roku w Saint John w Nowym Brunszwiku, a zmarł 20 czerwca 2024 roku w Miami na Florydzie, w wieku 88 lat. Przez ponad sześć dekad swojej kariery stworzył blisko 170 niezapomnianych ról filmowych i telewizyjnych, zdobywając uznanie krytyków i publiczności na całym świecie. Jego wszechstronność, charyzma i niepowtarzalny styl uczyniły go jednym z najbardziej cenionych aktorów swojego pokolenia. Sutherland był trzykrotnie żonaty i ojcem pięciorga dzieci, z których troje, w tym znany aktor Kiefer Sutherland, poszło w jego ślady. Jego życie było naznaczone nie tylko wybitnymi kreacjami aktorskimi, ale także głębokim zaangażowaniem społecznym i politycznym.
Aktor, który zmagał się z licznymi wyzwaniami zdrowotnymi od najmłodszych lat, wykazał niezwykłą siłę charakteru i determinację. Jego dorobek artystyczny, za który został uhonorowany Oscarem Honorowym za całokształt twórczości, stanowi nieoceniony wkład w historię kinematografii. Donald Sutherland pozostawił po sobie dziedzictwo, które będzie inspirować kolejne pokolenia twórców i widzów.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na czerwiec 2024 roku Donald Sutherland miał 88 lat.
- Żona/Mąż: Francine Racette (od 1972 roku).
- Dzieci: Pięcioro dzieci, w tym Kiefer Sutherland.
- Zawód: Aktor.
- Główne osiągnięcie: Oscar Honorowy za całokształt twórczości (2017).
Podstawowe informacje o Donaldzie Sutherlandzie
Dane biograficzne
Donald McNichol Sutherland urodził się 17 lipca 1935 roku w Saint John, w kanadyjskiej prowincji Nowy Brunszwik. Zmarł 20 czerwca 2024 roku w Miami na Florydzie, przeżywszy 88 lat. Jego śmierć była wielką stratą dla świata filmu, zamykając rozdział w historii kina. Aktor donald sutherland przez dekady budował swoją reputację jako jednego z najbardziej rozpoznawalnych i szanowanych artystów na świecie.
Wykształcenie i początki kariery
Sutherland ukończył Bridgewater High School, a następnie studiował na Victoria University, afiliowanym przy University of Toronto, gdzie uzyskał stopnie naukowe z inżynierii i dramatu. Choć inżynieria była jedną z jego dróg, to pasja do aktorstwa okazała się silniejsza. W 1957 roku wyjechał do Wielkiej Brytanii, aby doskonalić swoje umiejętności aktorskie w prestiżowej London Academy of Music and Dramatic Art (LAMDA). Tam zdobył fundamenty, które pozwoliły mu na zbudowanie niezwykłej kariery w świecie filmu i telewizji.
Życie prywatne Donalda Sutherlanda
Rodzina i związki
Donald Sutherland był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Lois May Hardwick (1959–1966), następnie Shirley Douglas (1966–1970). Od 1972 roku aż do śmierci pozostawał w związku małżeńskim z aktorką Francine Racette, która była jego ostatnią i najdłużej trwającą relacją.
Dzieci
Donald Sutherland miał pięcioro dzieci. Jego synowie to Kiefer Sutherland, Rossifa Sutherland i Angus Sutherland. Wszyscy, podobnie jak ich ojciec, związali się z branżą filmową, kontynuując rodzinne dziedzictwo w Hollywood. Kiefer Sutherland, w szczególności, osiągnął znaczący sukces jako aktor.
Relacje
W latach 1970–1972, w okresie intensywnej współpracy przy filmie „Klute”, Donald Sutherland był w burzliwym związku z aktorką Jane Fondą. Ich relacja wykraczała poza sferę prywatną, łącząc ich wspólnymi przekonaniami politycznymi i zaangażowaniem w aktywizm.
Kariera zawodowa Donalda Sutherlanda
Początki kariery i przełomowe role
Kariera Donalda Sutherlanda nabrała tempa w 1967 roku dzięki roli w filmie wojennym „Parszywa dwunastka” (The Dirty Dozen). Zanim otrzymał ten angaż, reżyser Roger Moore pokazał producentom roboczą wersję odcinka serialu „Święty” z jego udziałem, co przekonało ich do jego talentu.
Kultowe role i rozpoznawalność
Status międzynarodowej gwiazdy przyniosły mu dwie kultowe role w filmach wojennych z 1970 roku: kapitana „Hawkeye” Pierce’a w czarnej komedii „M*A*S*H” oraz ekscentrycznego dowódcy czołgu „Oddball” w filmie „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes). Te kreacje ugruntowały jego pozycję jako wszechstronnego aktora. Warto przypomnieć sytuację z filmu „Menażeria” (Animal House) z 1978 roku, gdzie Sutherland odrzucił propozycję 2% udziału w zyskach na rzecz jednorazowej wypłaty 40 000 dolarów, co okazało się znaczącym błędem finansowym, gdyż film zarobił 141,6 miliona dolarów.
Późniejsze lata kariery i role telewizyjne
Młodsze pokolenia widzów zapamiętały Donalda Sutherlanda jako bezwzględnego Prezydenta Snowa w serii filmów „Igrzyska Śmierci” (The Hunger Games), w którą wcielał się w latach 2012–2015. Jego dorobek telewizyjny obejmuje nagrodzoną nagrodą Emmy rolę Michaiła Fetisowa w thrillerze HBO „Obywatel X” (1995). Za postać Clarka Clifforda w filmie „Path to War” (2002) otrzymał Złoty Glob, co potwierdza jego wszechstronność i mistrzostwo w różnych formatach.
Kluczowe projekty filmowe i telewizyjne
Donald Sutherland wystąpił w blisko 170 produkcjach. Do jego kluczowych ról i projektów należą:
- „Parszywa dwunastka” (1967)
- „M*A*S*H” (1970)
- „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes, 1970)
- „Klute” (1971)
- „Nie oglądaj się teraz” (1973)
- „Menażeria” (Animal House, 1978)
- „Obywatel X” (1995)
- „Path to War” (2002)
- Seria „Igrzyska Śmierci” (2012–2015)
Wśród innych znaczących filmów, w których można go zobaczyć, znajdują się „Casanova” (1976), „Zwyczajni ludzie” (1980) i „Ad Astra” (2019). Jego wszechstronność pozwoliła mu na eksplorowanie różnorodnych gatunków filmowych. Sutherland zagrał również w produkcjach takich jak „Il castello dei morti vivi” (Morti vivi) czy „Basmati Blues”, co świadczy o jego gotowości do podejmowania różnorodnych wyzwań artystycznych.
Nagrody i osiągnięcia
Główne wyróżnienia
Mimo braku nominacji oscarowych za konkretne role, Akademia Filmowa doceniła jego nieoceniony wkład w sztukę filmową, przyznając mu w 2017 roku Oscara Honorowego za całokształt twórczości. W swojej karierze Donald Sutherland zdobył wiele prestiżowych nagród, w tym Primetime Emmy i dwa Złote Globy. Był również nominowany do nagrody BAFTA za rolę w filmie „Nie oglądaj się teraz” (1973), co potwierdza jego międzynarodowe uznanie.
Uznanie akademickie i honorowe
Oscar Honorowy za całokształt twórczości, przyznany przez Akademię Filmową w 2017 roku, stanowił ukoronowanie jego długiej i owocnej kariery. Choć nigdy nie otrzymał nominacji oscarowej za konkretną rolę, to właśnie to prestiżowe wyróżnienie podkreśliło jego trwałe miejsce w historii kinematografii jako jednego z najważniejszych aktorów.
Order Kanady i gwiazdy w Alejach Gwiazd
Donald Sutherland został dwukrotnie odznaczony Orderem Kanady, najwyższym cywilnym odznaczeniem w swoim kraju. W 1978 roku otrzymał stopień Oficera (OC), a w 2019 roku został podniesiony do rangi Towarzysza (CC) za wybitne zasługi dla kultury. Jego wkład w światową kinematografię został uhonorowany gwiazdami w słynnych Alejach Gwiazd: kanadyjską w 2000 roku i hollywoodzką w 2011 roku.
| Rok | Nagroda/Wyróżnienie | Kategoria/Powód |
|---|---|---|
| 1978 | Order Kanady (OC) | Oficer za wybitne zasługi |
| 1995 | Primetime Emmy | Nagroda za rolę w „Obywatel X” |
| 2002 | Złoty Glob | Nagroda za rolę w „Path to War” |
| 2011 | Hollywood Walk of Fame | Gwiazda w Hollywoodzkiej Alei Gwiazd |
| 2017 | Oscar Honorowy | Za całokształt twórczości |
| 2019 | Order Kanady (CC) | Towarzysz za wybitne zasługi dla kultury |
| (nie podano roku) | BAFTA | Nominacja za rolę w „Nie oglądaj się teraz” (1973) |
Zaangażowanie społeczne i osobowość
Aktywizm polityczny
Donald Sutherland był zagorzałym aktywistą antywojennym, szczególnie sprzeciwiającym się wojnie w Wietnamie. Wraz z Jane Fondą współprodukował dokument „F.T.A.” (1972), ukazujący nastroje wśród amerykańskich żołnierzy. Jego działalność w ruchu pokojowym sprawiła, że w latach 1971–1973 znajdował się na „liście obserwacyjnej” NSA, co świadczy o jego znaczącym wpływie na ówczesne społeczne i polityczne dyskusje.
Działalność i obserwacja
Zaangażowanie Donalda Sutherlanda w ruch pokojowy i jego sprzeciw wobec wojny w Wietnamie skutkowały umieszczeniem go na „liście obserwacyjnej” NSA w latach 1971–1973. Ta sytuacja podkreśla, jak ważny był jego głos i działania w kontekście ówczesnej polityki i społeczeństwa. Aktor donald sutherland świadomie wykorzystywał swoją pozycję do promowania ważnych idei.
Ciekawostki z życia Donalda Sutherlanda
Pierwsze kroki w mediach
Pierwsze doświadczenia Donalda Sutherlanda z mediami miały miejsce już w wieku 14 lat, kiedy to zdobył pracę jako korespondent wiadomości dla lokalnej stacji radiowej CKBW w Bridgewater. Był to jego pierwszy kontakt ze światem dziennikarstwa i relacjonowania wydarzeń.
Wczesne pasje artystyczne
W młodości Donald Sutherland pasjonował się lalkarstwem (puppetry). Ta nietypowa pasja stanowiła jeden z elementów kształtujących jego unikalne podejście do aktorstwa, zanim rozpoczął profesjonalną karierę na dużym ekranie.
Warto wiedzieć: Kariera Sutherlanda obejmuje role w filmach takich jak „Il castello dei morti vivi” oraz „Basmati Blues”, co świadczy o jego wszechstronności i gotowości do eksplorowania różnorodnych projektów filmowych.
Wyzwania zdrowotne w dzieciństwie i młodości
Choroby z dzieciństwa
Dzieciństwo Donalda Sutherlanda było naznaczone poważnymi problemami zdrowotnymi, w tym gorączką reumatyczną, zapaleniem wątroby oraz polio. Te ciężkie choroby znacząco wpłynęły na jego wczesne lata, zmuszając go do walki o zdrowie i siły witalne, co z pewnością ukształtowało jego charakter i determinację.
Zagrożenie życia na planie filmowym
Podczas kręcenia filmu „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes) w 1970 roku, Donald Sutherland zachorował na rdzeniowe zapalenie opon mózgowych, co stanowiło niezwykle niebezpieczny stan. Mimo tego dramatycznego doświadczenia, udało mu się pokonać chorobę i powrócić do pracy, co świadczy o jego niezwykłej sile i odporności.
Donald Sutherland, przezwyciężając liczne przeciwności losu i wyzwania zdrowotne, udowodnił, że pasja i determinacja pozwalają osiągnąć sukces nawet w najtrudniejszych okolicznościach. Jego niezwykła kariera aktorska, połączona z głębokim zaangażowaniem społecznym, stanowi inspirację dla wielu pokoleń artystów i aktywistów na całym świecie. Jego dziedzictwo w świecie filmu jest nieocenione i na zawsze pozostanie częścią historii kina.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co zmarł Donald Sutherland?
Donald Sutherland zmarł z przyczyn naturalnych po długiej chorobie. Jego śmierć była spokojna i otoczony był rodziną.
Ile dzieci miał Donald Sutherland?
Donald Sutherland miał pięcioro dzieci. Dwoje z pierwszego małżeństwa, dwójkę z drugiego i jedno z trzeciego.
Z czego najbardziej znany jest Donald Sutherland?
Donald Sutherland jest najbardziej znany z wielu wybitnych ról filmowych, w tym jako prezydent Snow w serii „Igrzyska śmierci”. Doceniany był za wszechstronność i charyzmę sceniczną.
Kim była pierwsza żona Donalda Sutherlanda?
Pierwszą żoną Donalda Sutherlanda była Lois May Young. Pobrali się w 1959 roku, a ich małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1966 roku.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Donald_Sutherland
