Charles Aznavour, urodzony 22 maja 1924 roku w Paryżu, to jedna z najwybitniejszych postaci francuskiej i światowej kultury XX i XXI wieku. Jego życie, które zakończyło się 1 października 2018 roku, było naznaczone niezwykłą wszechstronnością – był cenionym piosenkarzem, autorem tekstów, kompozytorem i aktorem. Pochodzenia ormiańskiego, przez ponad osiem dekad aktywnej działalności artystycznej, stworzył imponujące dziedzictwo, które nadal inspiruje i porusza kolejne pokolenia. W wieku 94 lat, na dzień śmierci, pozostawił po sobie nie tylko niezliczone utwory muzyczne i role filmowe, ale także bogate życie rodzinne – był ojcem pięciorga dzieci i mężem Ulli Thorsell. Jego wpływ na kulturę, połączony z działalnością filantropijną, uczynił go postacią o globalnym znaczeniu.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na dzień 1 października 2018 roku miał 94 lata.
- Żona/Mąż: Ulla Thorsell (trzecia żona).
- Dzieci: Pięcioro.
- Zawód: Piosenkarz, autor tekstów, kompozytor, aktor.
- Główne osiągnięcie: Niezliczone przeboje muzyczne, ponad 80 ról filmowych, sprzedaż ponad 180 milionów płyt na całym świecie.
Podstawowe informacje o Charlesie Aznavourze
Prawdziwe nazwisko Charlesa Aznavoura brzmiało Shahnur (lub Chahnour) Vaghinak (Vaghenagh) Aznavourian. Urodził się 22 maja 1924 roku w Paryżu, w klinice Tarnier przy rue d’Assas 89, w sercu dzielnicy Saint-Germain-des-Prés. Choć jego korzenie sięgały Armenii, świat poznał go pod uproszczonym i niezwykle melodyjnym nazwiskiem „Aznavour”, które oficjalnie przyjął jako młody chłopiec, w wieku dziewięciu lat. Artysta zmarł 1 października 2018 roku, w wieku 94 lat, w swojej posiadłości w Mouriès, położonej na malowniczym południu Francji. Jego śmierć zakończyła ponad 85-letnią, nieprzerwaną aktywność zawodową, stanowiącą ewenement na skalę światową. Przez większą część życia był obywatelem Francji, jednak jego głębokie związki z ojczyzną przodków zostały uhonorowane w 2008 roku, kiedy otrzymał honorowe obywatelstwo Armenii. To wyróżnienie było wyrazem wdzięczności za jego nieoceniony wkład w pomoc temu narodowi, zwłaszcza po katastrofalnym trzęsieniu ziemi. Charakterystyczny głos Aznavoura, o unikalnym brzmieniu typu tenor, z wyraźnym wibrato, czystymi, wysokimi rejestrami i nieco chropowatymi, głębokimi tonami w niskim zakresie, stanowił nieodłączny element jego scenicznego wizerunku i rozpoznawalność na całym świecie.
Rodzina i życie prywatne Charlesa Aznavoura
Życie prywatne Charlesa Aznavoura było równie barwne i bogate, co jego błyskotliwa kariera artystyczna. Jego rodzice, Michael (Misha) Aznavourian i Knar Baghdasarian, byli ormiańskimi imigrantami, którzy znaleźli nowy dom we Francji. Ojciec Charlesa pochodził z okolic dzisiejszej Gruzji, a matka z terenów dzisiejszej Turcji. Długoletnie tradycje rodzinne związane z kulinariami były silnie zakorzenione w historii rodziny; dziadek Charlesa ze strony ojca był znanym kucharzem gubernatora Tyflisu (dzisiejsze Tbilisi). Rodzice prowadzili niewielką ormiańską restaurację przy rue de la Huchette w Paryżu. Lokal ten szybko stał się popularnym miejscem spotkań paryskiej bohemy artystycznej i muzycznej, co z pewnością miało kluczowy wpływ na kształtowanie się wrażliwości artystycznej młodego Charlesa. Miał starszą siostrę Aidę, z którą był niezwykle zżyty. Oboje rodzeństwa aktywnie angażowali się w pomoc i ratowanie ludzi podczas trudnych lat II wojny światowej. Charles Aznavour był żonaty trzykrotnie. Jego pierwszą żoną była Micheline Rugel, drugą Evelyne Plessis, a trzecią, z którą pozostał w związku aż do swojej śmierci, była Szwedka Ulla Thorsell. Artysta doczekał się pięciorga dzieci, w tym córki Sedy Aznavour, która kontynuuje artystyczne tradycje rodziny.
Kariera aktorska Charlesa Aznavoura
Zanim Aznavour zdobył światową sławę jako piosenkarz, swoje pierwsze kroki na scenie stawiał jako aktor. Przygodę z aktorstwem rozpoczął już w wieku dziewięciu lat, występując w sztuce „Un Petit Diable à Paris”. To wczesne doświadczenie sceniczne okazało się na tyle inspirujące, że skłoniło go do porzucenia tradycyjnej edukacji szkolnej na rzecz kariery artystycznej. Jego wszechstronny talent szybko znalazł wyraz również w świecie kina. Zagrał w ponad 80 filmach, stając się ikoną popkultury XX wieku i zyskując miano „francuskiego bóstwa popu”. Jednym z jego niezapomnianych występów był udział w filmie „Testament Orfeusza” z 1960 roku, w reżyserii Jeana Cocteau. Sam Cocteau żartował później, że „zanim pojawił się Aznavour, rozpacz była niepopularna”. Jego bogata kariera filmowa, trwająca przez 70 lat, świadczy o jego niezwykłym talencie aktorskim i trwałej popularności wśród widzów na całym świecie.
Twórczość muzyczna Charlesa Aznavoura
Charles Aznavour pozostawił po sobie imponujący dorobek twórczy, który stanowi kamień milowy w historii muzyki rozrywkowej. W ciągu swojej długiej i owocnej kariery nagrał ponad 1200 piosenek, wykonując je w wielu językach. Był również niezwykle płodnym autorem tekstów, pisząc lub współtworząc ponad 1000 utworów. Szacuje się, że łączna sprzedaż jego nagrań na całym świecie przekroczyła 180 milionów egzemplarzy, co czyni go jednym z najlepiej sprzedających się artystów wszechczasów. Jego wyjątkowy talent muzyczny pozwolił mu na swobodne śpiewanie w wielu językach, w tym po francusku, angielsku, włosku, hiszpańsku, niemiecku, rosyjsku i ormiańsku. Dzięki temu mógł występować na najważniejszych scenach koncertowych całego globu. Jego debiut jako piosenkarz był poprzedzony owocną współpracą z aktorem Pierre’em Roche, z którym w 1944 roku stworzył popularny duet. Ich pierwsze sukcesy komercyjne odnotowano w Kanadzie w latach 1948–1950. Na początku swojej solowej kariery Aznavour miał okazję występować jako support przed legendarną Edith Piaf. To właśnie ona dostrzegła jego potencjał i zachęciła go do skoncentrowania się na karierze wokalnej. Jego piosenka „She” w 1974 roku szturmem zdobyła brytyjskie listy przebojów, utrzymując się na 1. miejscu przez cztery tygodnie. Utwór „Comme ils disent” (As They Say) z 1972 roku stanowił przełom w dyskusji społecznej, odważnie poruszając temat homoseksualizmu, co w tamtych czasach było postrzegane jako niezwykle śmiałe i rewolucyjne. Aznavour miał zaszczyt dzielić scenę z największymi gwiazdami muzyki, tworząc niezapomniane duety z takimi artystami jak Frank Sinatra, Elton John, Celine Dion, Sting, Placido Domingo czy Luciano Pavarotti. Swoją ostatnią światową trasę koncertową rozpoczął w 2014 roku, a jego finałowy koncert odbył się we wrześniu 2018 roku w Osace, zaledwie miesiąc przed śmiercią. Było to symboliczne zakończenie blisko 70-letniej kariery scenicznej.
Nagrody i wyróżnienia Charlesa Aznavoura
Charles Aznavour był wielokrotnie uhonorowany za swój nieoceniony wkład w rozwój kultury i sztuki na skalę światową. Jedno z najwyższych francuskich odznaczeń, Legia Honorowa, przyznawano mu kilkukrotnie, w tym w latach 1997, 2001 i 2004, co świadczy o jego długotrwałym i znaczącym wpływie. W 2017 roku jego nazwisko dołączyło do grona legendarnych artystów uhonorowanych gwiazdą na słynnej Alei Gwiazd w Hollywood, stając się 2618. osobistością wyróżnioną w ten sposób. W lipcu 2008 roku otrzymał zaszczytny tytuł honorowego oficera Orderu Kanady, co było wyrazem uznania dla jego silnych więzi z francuskojęzyczną prowincją Quebec. Posiadał także tytuł Narodowego Bohatera Armenii, najwyższe odznaczenie państwowe tego kraju, podkreślające jego głębokie zaangażowanie w sprawy ormiańskie. Te liczne nagrody i wyróżnienia stanowią dowód ogromnego szacunku, jakim darzono Aznavoura na całym świecie.
| Nagroda/Wyróżnienie | Rok/Okoliczności |
|---|---|
| Legia Honorowa (kolejne stopnie) | 1997, 2001, 2004 |
| Gwiazda na Hollywood Walk of Fame | 2017 (2618. gwiazda) |
| Honorowy oficer Orderu Kanady | Lipiec 2008 |
| Narodowy Bohater Armenii | Tytuł najwyższego odznaczenia państwowego |
Działalność filantropijna i społeczna Charlesa Aznavoura
Charles Aznavour był postacią, której działalność wykraczała daleko poza sferę sztuki. Był znany ze swojego głębokiego zaangażowania społecznego i filantropijnego. W odpowiedzi na tragiczną sytuację po katastrofalnym trzęsieniu ziemi w Armenii w 1988 roku, podjął inicjatywę utworzenia organizacji charytatywnej „Aznavour for Armenia”. Dzięki tej inicjatywie udało się zebrać znaczące środki finansowe, które trafiły do ofiar tragedii. Jego zaangażowanie w sprawy narodowe zaowocowało również karierą dyplomatyczną. W 2009 roku został mianowany ambasadorem Armenii w Szwajcarii, a także objął stanowisko stałego delegata Armenii przy Organizacji Narodów Zjednoczonych w Genewie. W 2017 roku Charles Aznavour wraz ze swoją siostrą Aidą zostali uhonorowani Nagrodą Raoula Wallenberga za ich odważne działania polegające na ratowaniu Żydów i Ormian prześladowanych przez nazistów podczas II wojny światowej. W tym trudnym okresie rodzina Aznavouriów udzielała schronienia potrzebującym w swoim paryskim mieszkaniu. W 2010 roku, po niszczycielskim trzęsieniu ziemi na Haiti, artysta wraz z grupą około 40 innych znanych artystów nagrał teledysk „1 geste pour Haïti chérie”, którego celem było zebranie funduszy na pomoc poszkodowanym.
Zaangażowanie polityczne i aktywizm Charlesa Aznavoura
Jako jeden z najbardziej rozpoznawalnych przedstawicieli ormiańskiej diaspory na świecie, Charles Aznavour aktywnie angażował się w obronę praw obywatelskich i promowanie spraw ormiańskich. Jego wpływ wykraczał daleko poza muzykę i kino; przez lata występował dla prezydentów, papieży oraz członków rodzin królewskich, skutecznie budując mosty między różnymi kulturami i narodami. Jego działania aktywistyczne, w połączeniu z nieustannym promowaniem kultury francuskiej i ormiańskiej na wszystkich kontynentach, uczyniły go ważną i wpływową postacią na arenie międzynarodowej, której głos miał realne znaczenie.
Ciekawostki z życia Charlesa Aznavoura
Życie i niezwykła kariera Charlesa Aznavoura obfitowały w wiele fascynujących faktów i anegdot. Ze względu na swój niepowtarzalny styl i ogromną popularność, media często okrzykiwały go mianem „francuskiego Franka Sinatry”. Nazwisko Aznavour ma prawdopodobnie swoje korzenie w ormiańskim słowie „āznāwar”, które oznacza „osobę o szlachetnym pochodzeniu”. Mimo że w wieku 84 lat przyznał, że jego słuch nieco się osłabił, nie przeszkodziło mu to w dalszym, aktywnym koncertowaniu. Do ostatnich lat życia unikał stałego korzystania z prompterów podczas koncertów, śpiewając ze znakomitej pamięci w kilku językach, co świadczyło o jego niezwykłej sprawności umysłowej. Bob Dylan, jeden z największych artystów wszechczasów, wymienił Aznavoura jako jednego z najlepszych wykonawców na żywo, jakich kiedykolwiek widział. Z kolei Marc Almond uznał go za swoją główną inspirację artystyczną. Oficjalnie zaczął występować pod nazwiskiem Aznavour już w wieku 9 lat. Zmarł w wieku 94 lat, będąc aktywnym zawodowo niemal do samego końca swojego życia. W latach 1974–2016 artysta odebrał imponującą liczbę około 60 złotych i platynowych płyt, co jest dowodem jego nieustającej popularności. Został pochowany w rodzinnym grobowcu w miejscowości Montfort-l’Amaury, niedaleko Paryża. Jego rodzina była powiązana z grupą oporu Missaka Manouchiana podczas II wojny światowej, co świadczy o ich zaangażowaniu w walkę o wolność. Kryzys gospodarczy wpłynął na rodzinną restaurację, co zmusiło młodego Charlesa do szybszego usamodzielnienia się i podjęcia własnych ścieżek kariery. Aznavour śpiewał nawet w tak rzadko wykorzystywanych w repertuarze światowych gwiazd językach i dialektach jak kabylski czy neapolitański. W maju 2024 roku świat obchodziłby jego setną rocznicę urodzin, co jest doskonałą okazją do przypomnienia sobie o jego niezwykłym dziedzictwie.
Warto wiedzieć: Nazwisko Aznavour prawdopodobnie wywodzi się od ormiańskiego słowa „āznāwar”, oznaczającego „osobę o szlachetnym pochodzeniu”.
Charles Aznavour był żywym dowodem na to, że prawdziwa pasja, nieustanna praca i determinacja mogą doprowadzić do osiągnięcia mistrzostwa w wielu dziedzinach życia. Jego dziedzictwo artystyczne i humanitarne na zawsze pozostanie inspiracją dla przyszłych pokoleń.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Jakiej narodowości był Aznavour?
Charles Aznavour był francuskim piosenkarzem, kompozytorem i aktorem pochodzenia ormiańskiego. Urodził się w Paryżu i całe życie był związany z Francją.
Ile dzieci miał Charles Aznavour?
Charles Aznavour miał sześcioro dzieci. Jego dzieci to: Patrick, Carole, Katia, Misha, Yvette i Nicolas.
Czy syn Charlesa Aznavoura Patrick zmarł?
Tak, syn Charlesa Aznavoura, Patrick Aznavour, zmarł w 1976 roku. Był jego pierwszym dzieckiem z pierwszego małżeństwa.
Czy Aznavour był w Polsce?
Tak, Charles Aznavour był w Polsce. Występował w naszym kraju kilkakrotnie, a jego koncerty cieszyły się dużym zainteresowaniem publiczności.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Charles_Aznavour
